Obozy i cmentarze jeńców radzieckich

Po napaści na ZSRR w 1941 r. Niemcy, wykorzystując dogodne położenie Białej Podlaskiej przy szlaku komunikacyjnym wschód-zachód (kolej, szosa), zorganizowali w mieście i okolicy kilka obozów dla jeńców radzieckich. Obozami były tylko z nazwy. Ich organizacja była bardzo prowizoryczna, jeńcy koczowali często pod gołym niebem.

Na terenie miasta obozy utworzono:
- na terenie byłych koszar wojskowych 34 pp ul. Warszawska; mieścił się tutaj lazaret dla rannych jeńców, obóz funkcjonował w VI-VII 1941 r.
- na terenie tzw. „Czerwonych Koszar” ul. Brzeska /obecnie teren ZSZ Nr 2/; obóz funkcjonował od VIII 1941 r. do IV 1942 r. początkowo jako szpital, później jako obóz.
- w rejonie tzw. Zofii Lasu /ul. Sidorska, ul. Orzechowa, ul. Kąpielowa, ul. Wesoła/; obóz funkcjonował IX 1941- III 1942; był to tzw. „duży obóz” dla komand roboczych na lotnisku i w magazynach wojskowych na tzw. „Vinecie”.
- w rejonie ul. Sidorska i ul. Kościuszki /koło stacji kolejowej/; obóz funkcjonował IX 1941- k. 1942; był to tzw. „mały obóz” dla jeńców pracujących w magazynach żywnościowych Wehrmachtu przy ul. Kościuszki.

Namacalnym śladem po tragicznym losie jeńców radzieckich jest cmentarz z lat 1941-1942 przy ul. Przemysłowej. Na cmentarzu znajduje się kilkanaście mogił – kwater. Na kwaterach usytuowane są betonowe płyty z czerwoną, pięcioramienną gwiazdą. Wśród mogił na końcu alei głównej stoi pomnik z upamiętniającym napisem: OFIAROM ZBRODNI HITLERYZMU. W tym miejscu pochowano ok. 8-10 tys. jeńców radzieckich, zmarłych i zamordowanych w tzw. ''Czerwonych koszarach''.

tytuł zdjęcia tytuł zdjęcia
tytuł zdjęcia tytuł zdjęcia

Na ul. Kościuszki, w okolicach tzw. „małego obozu” postawiono pomnik, upamiętniający hitlerowskie zbrodnie na jeńcach radzieckich. Na pomniku napis: MIEJSCE KAŹNI NA RADZIECKICH JEŃCACH WOJENNYCH DOKONANYCH PRZEZ HITLEROWCÓW W LATACH 1941-1942.

tytuł zdjęcia tytuł zdjęcia

Pod Białą Podlaską utworzono dwa obozy:
- w Sielczyku, pomiędzy wsią a szosą Biała Podlaska-Terespol /obecnie E-30/ i lasem Hola; obóz funkcjonował VI 1941-XII 1941; oficjalna nazwa obozu brzmiała Frontstalag 307 – Unterlager „B”
- w rejonie wsi Kaliłów-Woskrzenice Duże przy szosie E-30; obóz funkcjonował VI 1941-XI 1941; oficjalna nazwa obozu brzmiała Frontstalag 307 – Unterlager „B”.

Przy szosie E-30 w miejscu, gdzie na polach wsi Kaliłów i Woskrzenice Duże znajdował się obóz jeńców ustawiono symboliczny pomnik z tablicą. Na tablicy jest napis: OFIAROM ZBRODNI HITLEROWSKICH SPOŁECZEŃSTWO POWIATU BIALSKIEGO.

tytuł zdjęcia

We wsi Kaliłów przy drodze stoi pomnik z napisem: KALIŁÓW W STYCZNIU 1943 R. BYŁ SPACYFIKOWANY ZA POMOC RADZIECKIM JEŃCOM I WALKĘ Z HITLEROWSKIM OKUPANTEM - A 23 MIESZKAŃCÓW ZOSTAŁO ZAMORDOWANYCH/ CZEŚĆ ICH PAMIĘCI.

tytuł zdjęcia tytuł zdjęcia

Po obozach pozostały dwa cmentarze:
- las Hola od strony Sielczyka; znajduje się tutaj pomnik w kształcie kurhanu w miejscu zbiorowych mogił, na którym jest płyta z napisem: UPAMIĘTNIA/ MIEJSCE KAŹNI 40 TYSIĘCY JEŃCÓW RADZIECKICH POMORDOWANYCH PRZEZ FASZYSTÓW HITLEROWSKICH/ SPOŁECZEŃSTWO POWIATU BIALSKIEGO.
tytuł zdjęcia tytuł zdjęcia
tytuł zdjęcia


- las Popówka koło Kaliłowa; na cmentarzu zbiorowe mogiły, na końcu głównej alei znajduje się pomnik, a na nim u góry czerwona gwiazda i napis: TU SPOCZYWA 40000 JEŃCÓW RADZIECKICH ZMARŁYCH Z GŁODU I CHORÓB ORAZ POMORDOWANYCH PRZEZ DZICZ HITLEROWSKĄ/ CZEŚĆ ICH PAMIĘCI/MIEJSCE KAŹNI UPAMIĘTNIA SPOŁECZEŃSTWO POWIATU BIALSKIEGO.

tytuł zdjęcia tytuł zdjęcia
tytuł zdjęcia

Obok cmentarza ustawiono w 2013r. dwa krzyże (prawosławny i katolicki) z tablicą pamiątkową z napisem w języku polski i białoruskim: POLEGŁYM W CZASIE II WOJNY ŚWIATOWEJ W LATACH 1939-1945 OD KOMBATANTÓW I MŁODZIEŻY REPUBLIKI BIAŁORUSI I RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ/ WIECZNA PAMIĘĆ TYM, KTÓRZY ODDALI ŻYCIE ZA OJCZYZNĘ 2013.
tytuł zdjęcia tytuł zdjęcia


2014 PROJEKT HISTORIA